Tượng Đồng Đen Một Chân

Thầy tôi từng dạy rằng: "Trong văn chương, bạn đừng cố gắng để người khác phải tin, hãy chân thành nói những điều mà chính bản thân bạn tin tưởng." Tôi đã hỏi: "Còn những câu chuyện cổ tích thì sao?" Thầy đã trả lời: "Tất cả những câu chuyện cổ tích đều bắt nguồn từ những niềm tin trong sáng nhất." Bạn hoàn toàn có quyền tin hay không tin vào những điều tôi sắp chia sẻ, và điều đó không thành vấn đề, bởi chính tôi cũng cảm thấy bâng khuâng khi trang viết cuối cùng khép lại. Tôi tự hỏi, liệu người đọc có thể đặt niềm tin vào những gì tôi kể không? Trong khoảnh khắc do dự, tôi định sửa lại bản thảo, thì bỗng nhớ đến lời khuyên của thầy: "Đừng cố gắng để thuyết phục người khác, hãy xem mình có thật lòng hay không." Bạn hãy xem như tôi đang kể một câu chuyện cổ tích.

Thầy tôi đã từng nói rằng: "Nghề văn có những người bịa ra mà lại thành thật, lại có những người nói thật mà như bịa." Tôi thắc mắc: "Thưa thầy, tôi thuộc loại nào?" Thầy cười lớn rồi chợt nghiêm mặt: "Điều đó, bạn cần tự hiểu." Không gì gian khổ và khắc nghiệt bằng việc nhận thức bản thân. Người không tự nhận thức, như dân gian thường nói, là những người luôn tỏ ra am hiểu mọi thứ, là những kẻ chỉ thích nói mà không chịu lắng nghe, và cũng là những người chỉ mải miết viết mà không mấy khi đọc những tác phẩm của người khác. Tôi tin rằng không ai trong chúng ta lại như vậy.

Tôi không ép bạn phải tin vào câu chuyện sắp tới, nhưng nếu bạn tò mò và muốn tìm hiểu, tôi luôn sẵn lòng dẫn bạn đến thăm cái xóm Linh Linh, nơi có một người đàn ông lấy bảy bà vợ, đồng thời cũng là bảy chị em ruột. Thế còn các thầy mo và phép thư của họ thì sao? Tôi xin được kể trước một câu chuyện. Vào năm 1962, có một người đàn ông chột mắt, già nua, râu dê, cưỡi ngựa cùng với vợ, tự xưng là Tổng vương đến từ vùng đất Hàm Nghi. Dọc ngang các bản dân tộc, người vợ đã đi trước một ngày để dùng thuốc độc gửi thư cho dân làng đang bị bệnh. Các thầy mo trong bản tuyệt vọng vì không thể chữa trị, do chất độc ấy là đặc biệt. Ngày kế tiếp, tên Tổng vương đó cưỡi ngựa đến, sử dụng phép giải độc. Dĩ nhiên, người được cứu khỏi bệnh phải trả một khoản tiền rất lớn hoặc phải trả bằng những vòng bạc. Uỷ ban hành chính xã dân tộc đã báo cáo với huyện. Nhận thấy lão thầy mo đó có bằng chứng phạm pháp, huyện đã ra lệnh cho công nhân khai thác gỗ Bãi Hà kết hợp với dân quân để vây bắt tên Tổng vương ấy. Chuyện này ở quê tôi ai cũng biết.

Đã từng có một thời gian đặc biệt vào những năm chiến tranh, hiện tượng các thầy mo tồn tại có phần giảm sút. Nhưng hiện tại, không rõ vì lý do gì, phương pháp chữa bệnh bằng phép thổi dường như phát triển mạnh mẽ, không chỉ từ các thầy mo trên rừng mà còn lan ra tới vài ba thầy mo dưới xuôi. Những sự kiện trả thù nhau bằng phép thư cũng trở nên đáng sợ hơn, thậm chí đã xảy ra những vụ án lớn. Tôi kể ra những điều này không phải để biện minh cho câu chuyện mà tôi sắp kể, mà muốn nhấn mạnh rằng, xóm Linh Linh vẫn còn đó, và bản thân tôi vẫn đang ở đây, do đó câu chuyện này chắc chắn sẽ được kể lại. Việc học nói đã khó, nhưng học cách im lặng còn khó hơn nhiều. Vì vậy, tôi mong các bạn dành chút thời gian để lắng nghe tôi kể.

Chuyện rằng, ngày xửa ngày xưa.....