Nho Lâm Ngoại Sử

Tác giả: Ngô Kính Tử — Thể loại: Kiếm hiệp, Lịch sử, Quân sự

Bên cạnh "Thủy Hử Truyện" của Thi Nại Am và "Hồng Lâu Mộng" của Tào Tuyết Cần, "Nho Lâm Ngoại Sử" (Chuyện Làng Nho) của Ngô Kính Tử được xem là một trong những tác phẩm quý giá nhất trong kho tàng tiểu thuyết kiếm hiệp và lịch sử Trung Quốc. Trong bài tựa viết vào thời kỳ Đồng Trị, một nhà phê bình đã khẳng định: "Tôi khuyên các bạn không nên đọc quyển tiểu thuyết này, vì đọc nó một lần các bạn sẽ cảm thấy rằng mình đã gặp những nhân vật của nó suốt ngày trong đời". Nhận xét này đủ để chứng minh giá trị hiện thực của tác phẩm.

Lỗ Tấn trong "Trung Quốc tiểu thuyết sử lược" đã tuyên bố rằng "Nho Lâm Ngoại Sử" là tiểu thuyết châm biếm xã hội đầu tiên, và vẫn giữ được vị trí độc tôn ở lĩnh vực này từ xưa đến nay. Theo Lỗ Tấn, "sự thực là lẽ sống của văn châm biếm", điều này giúp "Nho Lâm Ngoại Sử" trở thành một tác phẩm châm biếm vĩ đại vì nó phản ánh chân thực xã hội đương thời.

Xã hội được miêu tả trong tác phẩm là xã hội Trung Quốc vào giữa thế kỷ XVIII dưới triều đại nhà Thanh. Người Mãn Thanh đã chiếm lĩnh Trung Quốc từ năm 1644, và để củng cố quyền lực, nhà Thanh đã thực hiện nhiều biện pháp áp bức về mặt tinh thần. Họ không chỉ gây ra những cuộc "văn tự ngục" để trừng phạt những người viết chống lại quyền lực, mà còn sử dụng hình thức thi bát cổ để đánh lạc hướng giới trí thức. Bát cổ, một lối viết gồm tám vế, yêu cầu người viết chỉ được trích dẫn từ "Ngũ Kinh" và "Tứ Thư", không được đề cập đến hiện tại. Kế hoạch của nhà Thanh đã mang lại thành công to lớn, khiến các nho sĩ mắc kẹt trong cái bẫy đó: nếu không viết bát cổ, họ không còn được xem là nhà nho.

Để tránh bị vướng vào "ngục văn tự", Ngô Kính Tử đã chọn bối cảnh câu chuyện diễn ra trong thời kỳ Minh, nhưng tất cả các nhân vật và sự kiện đều là phản ánh của thời đại Thanh. Gia đình họ Đỗ ở Thiên trường chính là gia đình của tác giả, trong khi các nhân vật như Ngu Dục Đức, Mã Thuần Thượng, Trì Hành Sơn... đều dựa trên những người bạn của tác giả. Đỗ Thiếu Khanh, một chàng trai phóng túng, chính là hình ảnh đại diện cho Ngô Kính Tử.

Phương pháp thể hiện của tác giả là một phong cách mới mẻ và táo bạo. Ông không mượn đề tài từ những câu chuyện lịch sử hay truyền thuyết xa xưa; các nhân vật không phải là những anh hùng kỳ vĩ với những tình tiết khó tin. Thay vào đó, tác phẩm mang lại cái nhìn về cuộc sống bình dị đang diễn ra hàng ngày. Như Lỗ Tấn đã nhận xét: "Những sự việc miêu tả trong sách đều là những sự việc thông thường, ai cũng thấy cả, thường không ai cho là lạ, nên cũng không buồn để ý đến nó. Nhưng ngay bản thân nó đã vô lý, buồn cười, đáng ghét, thậm chí đáng ghê tởm... Bây giờ tác giả nói đến thì mọi người thấy ngay ý nghĩa quan trọng của nó".

Đọc tác phẩm, bạn sẽ được trải nghiệm những tình huống kích thích tư duy và khơi gợi sự suy ngẫm. Đây là một tác phẩm giá trị mà bạn chắc chắn không nên bỏ lỡ. Thân mời các bạn đọc tiếp!