Cây Tỏi Nổi Giận

Tên gốc: Bài ca củ tỏi Thiên Đường

Dịch giả: Trần Đình Hiến

Cuốn sách này thổi gió vào bức tranh chân thực về xã hội Trung Quốc trong một thời kỳ nhất định, không chỉ dừng lại ở Trung Hoa đại lục mà còn phản ánh thực trạng của đa số các quốc gia đang phát triển, nơi vị trí của người nông dân trong xã hội bị coi là rất thấp. Họ, những lao động chân tay, quần quật bên cánh đồng, thường không biết chữ, chỉ là những con người chân thật, bị áp bức đến mức run sợ, lo lắng. Cuộc sống của họ thiếu thốn đến mức chật vật, sống nhờ vào từng đồng tiền nhỏ nhoi, dồn từng chút riêng tư, hy vọng dành dụm cho con cái có cơ hội học hành, vươn tới một tương lai tươi sáng mà chính họ cũng không dám mơ ước và không có khả năng chạm tới.

Dẫu cho cuộc sống đầy khổ cực, họ vẫn bị coi khinh, trong khi chính họ là những người tạo ra bữa ăn hàng ngày cho mọi người, là những người làm ra từng món ăn, mang đến cuộc sống đầy đủ cho người khác, từ những điều bình dị nhất cho đến những thứ cao cấp. Họ gieo trồng, thu hoạch bằng chính đôi tay chai sần, nứt nẻ... Cuộc đời đã quá khổ sở, nhưng sự chịu đựng lâu ngày cũng dẫn đến phản kháng; khi bị khinh thường đủ lâu, con người sẽ không thể chịu đựng thêm nữa. Họ, những con giun bị dồn ép, sẽ không cam chịu mãi dưới đáy xã hội chỉ vì đức tính cần cù và nhẫn nhịn. Khi có cơ hội, chính họ sẽ vùng lên, đòi lại quyền lợi cho mình.

Nét độc đáo trong tác phẩm của Mạc Ngôn là ông học hỏi từ những nhà văn thành công bằng cách đọc các tác phẩm của họ, như một cuộc đối thoại hoặc một cách thể hiện tình cảm với tác giả. Tuy nhiên, sự khác biệt của ông lại nằm ở chỗ, ông không chỉ đơn thuần mô phỏng phong cách kể chuyện hay nội dung câu chuyện của những nhà văn đó, mà ông đi sâu vào nghiên cứu thông điệp bên trong những tác phẩm, tìm hiểu cách quan sát cuộc sống và cách nhìn về con người, về cuộc đời. Từ đó, ông tạo nên những tác phẩm độc nhất vô nhị, không giống ai, cả ở Trung Quốc lẫn phương Tây.