Alexis Zorba - Con Người Hoan Lạc

Dịch giả: Dương Tường
Tác phẩm kinh điển hiện đại này tràn ngập sự hài hước, tự do phóng khoáng và niềm vui sống đầy trần thế. Zorba - Con người hoan lạc mang đến một cái nhìn thú vị về chân dung của một người đàn ông. Qua cuộc đời sinh động của Zorba, Nikos Kazantzaki đã khái quát nên triết lý sống của mình, sâu sắc mà lại không hề buồn tẻ.

Zorba, một người công nhân bình thường, theo chân người kể chuyện đến khai thác than non trên đảo Crete (Hy Lạp). Câu chuyện xoay quanh cuộc sống tại nơi đây, nơi hai người dần trở thành bạn bè thân thiết, và Zorba trở thành nguồn cảm hứng cho người kể chuyện. Tuy vậy, mối quan hệ giữa Zorba và người kể chuyện thực sự là một cuộc tương phản thú vị. Toàn bộ tác phẩm, thật độc đáo, dùng chính những cuộc đối thoại giữa họ để phác họa một con người hoan lạc, sống động trong thế giới đầy hiểu biết, tôn giáo, triết lý, đam mê, tình yêu và tình dục.

Zorba là một lão già, nhưng tuổi tác không thể làm mất đi niềm vui sống của lão. Lão nhiệt tình tận hưởng mọi điều trong cuộc sống, từ công việc tại công xưởng, những hồi tưởng về các chuyến phiêu lưu trước đây, cho đến sự khinh thường đối với đám tu sĩ, và cả lạc thú trong tình ái. Lão sống hoàn toàn theo bản năng, để thỏa mãn từng cảm xúc và ham muốn của cuộc đời mình. Ngọn lửa nhiệt huyết, sôi nổi từ những vui buồn mà Zorba trải qua chính là điều mà mọi người mơ ước trong cuộc sống. Đó chính là sự bất hủ trong hình ảnh nhân vật mà Nikos Kazantzaki đã khắc họa.

Để làm nổi bật Zorba, nhân vật người kể chuyện được xây dựng tương phản rất thú vị. Anh là một chàng trai trẻ mê sách, chỉ thích nghiên cứu giáo lý Phật giáo. Với tính cách yếu đuối, anh không mấy quan tâm đến thực tế cuộc sống, kể cả trong tình yêu. Nhưng rồi, vào một lúc nào đó, anh bất ngờ nhận ra sự trống rỗng của những kinh kệ tẻ nhạt và những quy tắc đạo đức dẫn dắt con người đến sự lẻ loi, mù mịt, làm cho cuộc sống dừng lại, thực chất là một sự diệt vong.

Trong bối cảnh của một nền văn chương nồng nhiệt, thông minh và cuốn hút, Zorba - con người hoan lạc đã tạo dựng nên một hình mẫu lý tưởng, viết nên một triết lý sống sâu sắc, xứng đáng là một kiệt tác.

Nhận định:
“Một chuyến viễn du tuyệt diệu vào những xứ sở đầy nắng ấm của tinh thần con người… và bất hủ như South Wind, Candide hay The Odysey…” (The New York Times)
“Với Alexis Zorba, tất cả các nhân vật trong văn học hiện đại đều chỉ là những kẻ khó tiêu hóa. Lão là Người và lão nói bằng giọng Hy Lạp.” (Time)
“Mỗi trang sách đều sống động với những ý tưởng, những hình ảnh và sự chính xác, tập trung cùng cảm xúc rung động của thơ ca.” (The New Yorker)
“Một cuốn tiểu thuyết lớn với nhân vật chính người Hy Lạp, vừa hừng hực vừa phóng túng, và thô ráp như kiểu nông dân, Zorba không khác gì Zarathustra, một vũ công thiên tài.” (SDM)